Przedsiębiorstwa kolejowe coraz częściej korzystają z systemów diagnostyki pokładowej, czujników przytorowych, inspekcji zdalnej, analizy obrazu, monitoringu termicznego, pomiarów drgań oraz automatycznego gromadzenia danych dotyczących geometrii torów. Technologie te umożliwiają częstsze sprawdzanie stanu infrastruktury i pozwalają ograniczyć stosowanie metod inspekcyjnych wymagających od personelu wchodzenia na czynną linię kolejową.

Priorytety konserwacyjne są w coraz większym stopniu ustalane na podstawie połączenia takich czynników, jak stan techniczny, prawdopodobieństwo awarii, konsekwencje operacyjne, znaczenie dla bezpieczeństwa oraz ograniczenia dostępu. Pozwala to organizacjom na rozróżnienie między zużyciem, które można monitorować, a usterkami wymagającymi natychmiastowej interwencji.

Pociągi kursujące na trasach mogą gromadzić informacje o torach i otaczającej infrastrukturze podczas normalnej eksploatacji. Czujniki mogą wykrywać ruch, drgania, uderzenia, zmiany geometrii, stan prześwitu oraz inne wskaźniki wydajności infrastruktury. Daje to możliwość częstszego monitorowania sieci bez konieczności wykorzystywania specjalnego pociągu pomiarowego do każdego zadania monitorującego.

Okresowe badania zapewniają dokładny obraz sytuacji w określonym momencie. Ciągłe lub powtarzane monitorowanie dostarcza informacji na temat tempa zmian zachodzących warunków. Ma to szczególne znaczenie w sytuacjach, gdy przemieszczanie się infrastruktury, prace budowlane, roboty ziemne, ograniczenia dotyczące prześwitu lub warunki środowiskowe powodują zmiany w poziomie ryzyka.

Systemy zarządzania aktywami są w coraz większym stopniu powiązane z dokumentacją przeglądów, zleceniami roboczymi, danymi dotyczącymi stanu technicznego, informacjami geograficznymi, wynikami operacyjnymi oraz planowaniem finansowym. UIC definiuje zarządzanie aktywami kolejowymi jako koordynację systemów, metod, procedur i narzędzi mającą na celu optymalizację kosztów, wydajności i ryzyka w całym cyklu życia infrastruktury.

Sztuczna inteligencja może pomóc w identyfikacji wzorców w ogromnych ilościach danych z czujników i danych dotyczących konserwacji. Obecne zastosowania w kolejnictwie obejmują rozpoznawanie usterek, wykrywanie anomalii, modelowanie zużycia oraz prognozowanie konserwacji. Systemy te nadal wymagają nadzoru inżynieryjnego. Wyniki muszą być identyfikowalne, zweryfikowane i poddane analizie pod kątem konsekwencji nieprawidłowej prognozy dla bezpieczeństwa i funkcjonowania.

Systemy satelitarne i dane z obserwacji Ziemi są coraz częściej brane pod uwagę w kontekście monitorowania infrastruktury, zarządzania aktywami oraz konserwacji predykcyjnej. Agencja Unii Europejskiej ds. Kolei wskazała zastosowania wykorzystujące dane z systemów Galileo, EGNOS i Copernicus do monitorowania infrastruktury kolejowej i jej otoczenia.